Laatst hoorde ik op de radio iemand praten over rouw. Ze had een mooie manier om naar rouwen te kijken. Ze was 15 jaar geleden haar broer verloren in een ongeval in het buitenland.

Tot nu toe keek ik naar mijn rouwproces als iets chronologisch. Van ontkenning naar (onderdrukte) woede zo naar onderhandelen, depressie en uiteindelijk aanvaarding. Maar ik kan daar precies niet zo goed weg mee. Het leek alsof ik een lijstje af te werken had. En lijstjes die ik moet afwerken heb ik al genoeg.

En als ik zo nu na 5 jaar probeer te voelen wat rouwen voor mij is, dan heb ik het gevoel dat ik aanvaard dat ik nooit papa zal zijn. Maar soms word ik precies terug geslingerd in de tijd. Dan komt toch weer iets binnen. Dan doet het even weer pijn. Met de tijd minder en minder. De pijn alleszins. Het gemis mindert niet. Maar het beneemt mijn gedachten niet meer helemaal.

En dat is precies wat ik ontdek in de metafoor van Uus Knops. Ze beschrijft rouwen als varen tussen 2 oevers. In haar geval is het gemis tastbaar geweest. En ze beschrijft dat je bij zo’n overlijden in eerste instantie sterk denkt aan het overlijden zelf. Het gemis. Dit is de verliesgerichte oever. Door erover te praten lukt het om naar de herinneringen van het leven te kijken. Dit herken ik bij het overlijden van mijn papa. De momenten erna samen met familie waar we spraken over papa en wat hij allemaal gedaan had. Hoe hij ons had doen lachen. Er verscheen zelfs een lach op ons gezicht. En zo kom je aan bij de herstelgerichte oever.

Het is belangrijk om niet op de verliesgerichte oever te blijven. Om naar de herstelgerichte oever te kunnen gaan is het absoluut noodzakelijk om je verlies te erkennen. En niet alleen door jezelf maar ook door je omgeving. Niet gemakkelijk als je verlies onzichtbaar is. Een kind verliezen dat je nooit hebt gehad. Als je al kenbaar maakt dat je stopt met fertiliteitsbehandelingen en ongewenst kinderloos verder moet dan is het nog niet evident om hier door je omgeving erkenning voor te krijgen. Die moet je precies echt vragen. Het is ruimte innemen en vertellen over wat het me je doet.

Het is me gelukt om erover te leren praten. Ik zoek dit zelfs op bij lotgenoten. Ik merk dat dit niet voor iedereen zo is. Erover praten heeft gemaakt dat ik tussen beide oevers kan pendelen. Ik blijf steeds minder lang op de verliesgerichte oever. Maar ik ga er af en toe wel nog naar toe. En dan weet ik hoe ik aan de overkant geraak. Door erover te praten!